DALAM beberapa ucapan rasmi sempena bulan Ramadan, Perdana Menteri Malaysia, Datuk Seri Anwar Ibrahim menekankan bahawa puasa bukan sekadar ritual menahan lapar dan dahaga, tetapi suatu proses pembinaan jiwa, pengukuhan disiplin serta penambahbaikan akhlak.
Penegasan ini selari dengan maqasid syariah dan objektif utama puasa sebagaimana dinyatakan dalam al-Quran, iaitu untuk melahirkan insan yang bertaqwa (al-Baqarah: 183).
Akhlak dalam Islam merujuk kepada tingkah laku yang terpancar daripada jiwa yang sejahtera. Puasa berperanan mengekang sifat negatif seperti marah, tamak dan sombong.
Sabda Nabi SAW menegaskan bahawa sekiranya seseorang dicaci ketika berpuasa, maka hendaklah dia berkata, “Sesungguhnya aku berpuasa”. Prinsip ini menunjukkan bahawa puasa ialah latihan moral.
Individu yang berjaya mengawal lisan, emosi dan tingkah laku sepanjang Ramadan berpotensi mengekalkan akhlak terpuji dalam kehidupan seharian. Dengan kata lain, puasa berfungsi sebagai mekanisme pembinaan karakter.
Penegasan bahawa Ramadan adalah proses pembinaan jiwa mempunyai implikasi besar terhadap kepimpinan dan pembinaan negara. Pemimpin yang menghayati nilai Ramadan seperti amanah, keadilan dan empati akan lebih cenderung mengutamakan kesejahteraan rakyat.
Dalam konteks Malaysia, penekanan terhadap penghayatan nilai berbanding ritual semata-mata memberi mesej bahawa pembangunan negara tidak hanya bersifat material, tetapi perlu berpaksikan nilai moral dan spiritual.
Amalan puasa bukan sekadar rutin ibadah menahan lapar dan dahaga, tetapi suatu proses pembinaan jiwa dan akhlak yang mendalam. Ia berfungsi sebagai latihan disiplin diri, penyucian rohani dan pembentukan nilai moral.
Penegasan kepimpinan negara agar umat Islam menghayati Ramadan secara holistik memperkukuh kefahaman bahawa puasa adalah madrasah kehidupan.
Oleh itu, kejayaan sebenar Ramadan bukan diukur pada kemampuan menahan lapar, tetapi pada sejauh mana ia mentransformasikan jiwa dan akhlak seseorang ke arah yang lebih bertaqwa dan berintegriti. – UTUSAN
MUHAMMAD DANISH RIFQI LUKMAN
Akademi Pengajian Islam Kontemporari UiTM Cawangan Perlis Kampus Arau
